Preek zondag 1 december 2019

Maar Nicodemus, beste man,
denk je nou echt dat het niet kan?
Je kunt opnieuw geboren worden,

De persoon van Nicodemus komt precies drie keer voor in de Bijbel. En dat is steeds in het Johannes-evangelie. Nicodemus is een Farizeeër en lid van het Sanhedrin, het hoogste bestuurs- en rechterlijke college dat macht had over leven en dood. Een geleerd en invloedrijk man dus.

  • Joh. 3, 1 – 21. Nicodemus komt hier in de nacht naar Jezus toe en erkent hem als de van God gekomen leraar. Dat wordt vaan als een bange actie gezien; in de Korte verklaring van de heilige Schrift schreef Dr. C. Bouma: ‘Om zich niet bloot te stellen aan de spot van zijn gelijken en zijn collega´s, dat zulk een beroemde Rabbi in zijn ouderdom naar de jonge Galileeër om onderwijs ging, kwam hij des nachts tot Jezus.’ Met andere woorden: Nicodemus schaamde zich ervoor met Jezus gezien te worden in het openbaar en koos er voor om in het donker naar Hem toe te gaan. De Bijbel zelf heeft het trouwens niet over lafheid of bangheid. Er staat simpelweg en feitelijk ‘deze komt tot hem, in de nacht. Maar ook al was Nicodemus misschien bang voor spot of narigheid vanuit de Sanhedrin-kring of zag hij zijn reputatie te grabbel gegooid worden, dan is het nog moedig dat hij de moeite nam om persoonlijk contact te zoeken met Jezus in plaats van hem op afstand te beoordelen.
  • Joh. 7, 50 – 53. Hier neemt Nicodemus het op voor Jezus. Het hele Sanhedrin toont zich compleet vooringenomen tegen Jezus. Op Nicodemus na. Die stelt de nuchtere vraag onze Wet veroordeelt de mens toch niet als ze niet eerst van hemzelf hoort en kennis krijgt van wat hij doet?
  • Joh. 19, 38 – 42. Nicodemus begraaft Jezus, samen met Jozef van Arimathea. Hij brengt een mengsel mee van ‘mirre en aloë’(vergelijk Ps. 45,9), zo’n honderd ponden. Het begraven van een gekruisigde was sowieso al uitzonderlijk. Gewoonlijk werden hun lijken simpelweg weggekieperd. En met zo een hoeveelheid mirre en aloë werd het een koninklijke begrafenis!

De grote les die Nicodemus in Joh. 3 moet leren is dat hij ‘wedergeboren’ moet worden om het koninkrijk van God te zien. Daar snapt Nicodemus helemaal niks van. Hoe kan iemand die oud geworden is opnieuw de moederschoot ingaan om weer geboren te worden?  Jezus antwoordt dat men opnieuw geboren moet worden met water en geest. Hij maakt het verschil tussen een menselijke en geestelijke geboorte, tussen aardse en hemelse dingen.

We lezen in de Bijbel een paar keer een definitie van ‘wedergeboorte’ in de zin die Jezus bedoelt:

1 Joh. 5, 1: Ieder die erop vertrouwt dat Jezus de Christus is, is uit God geboren, en ieder die liefheeft hém die geboren deed worden heeft lief wie uit hem geboren is.

1 Petrus 1, 23: opnieuw geboren, niet uit vergankelijk maar uit onvergankelijk zaad, door het levende en blijvende spreken van God.

Johannes 3 spreekt van de Geest  en – als beeld daarvan – over de wind. Die kunnen we beide niet waarnemen met onze zintuigen. En hun werking staat in het geheel niet onder ook maar enige controle van de mens. Maar de effecten van hun aanwezigheid en werking nemen we wel waar! Als een mens wordt aangeraakt door Gods Geest zie je de verandering ten goede in haar of zijn dagelijks leven. 

Johannes 3 maakt twee dingen heel duidelijk:

  • De Heer Jezus is dag-en-nacht – 24/7– bereikbaar.
  • En het maakt niet uit wie je bent. Een vooraanstaand man uit het Sanhedrin krijgt precies dezelfde ontvangst als een eenvoudige visserman. 

onze God maakt dat in orde;
adopteert je als zijn kind:
zeg me wat je daarvan vindt!

‘Liedjes over Jezus Messias’ van Simon & Zo (2005)