Preek zondag 27 mei 2018


hebt uw vijanden lief!- doet goed en leent uit zonder hoop op iets terug;

 

In zijn boek “Eindelijk thuis” beschrijft Henri Nouwen een geestelijke levensreis. In 1983 stond hij voor het eerst oog in oog met een reproductie van het schilderij ‘De terugkeer van de verloren zoon’ van Rembrandt. Waarschijnlijk heeft hij toen nog niet beseft dat deze confrontatie het begin zou zijn van een geestelijke zoektocht en de aanleiding zou vormen tot het schrijven van zijn boek.

 

Nouwen laat zien dat je je hart kunt volgen, zoals hijzelf deed door een glanzende wetenschappelijke carrière te verruilen voor werk in de gehandicaptenzorg, maar dat dat niet automatisch betekent dat je problemen zijn opgelost. Dit in tegenstelling tot veel spirituele boeken die de lezer instant geluk beloven.

 

Een beroemd persoon die het boek meerdere malen herlas is Hillary Clinton. Ze zegt erover: “Het boek is erg belangrijk voor mij. Het is zoiets als een reddingsboei. Het is een boek dat ik vaak herlees tijdens lastige perioden in mijn leven.” Het doet haar beseffen dat het leven uiteindelijk draait om dankbaar te zijn, en dat helpt haar enorm.

 

In het boek vereenzelvigt Nouwen zich met zowel de jongste zoon als met de oudste. De geschiedenis van de jongste zoon is een klassiek bekeringsverhaal. Hij komt in opstand tegen de heersende moraal. Jaagt het geld dat zijn vader hem zonder protest meegeeft erdoor. Leidt een wellustig leven met drank, vrouwen en gokken. Dan beseft hij dat zijn weg doodloopt – hij onderkent zijn eigen verlorenheid – en komt tot inkeer.

De oudste zoon doet gehoorzaam en plichtgetrouw alles wat verstandig is. Hij heeft een wrokkig, bitter karakter. Hij oordeelt en veroordeelt. Hij wil goed zijn, wil aanvaard worden en bemind zijn. Hij voelt zich in het huis van zijn vader niet thuis. Hij is gevangen in plichtsbetrachting en gehoorzaamheid. Maar hij beleeft dat als slavernij. Zijn eigen verlorenheid ziet hij niet in.

Als de jongste zoon thuiskomt is de oudste te gekwetst en te jaloers om zijn broer te aanvaarden.

 

En dan doet Nouwen zijn echte ontdekking. Hij zag zichzelf als jongste dan wel als oudste zoon die terug moest naar de vader. En de vader zou vergeven, een thuis bieden en een rustplaats. Plotseling begon Nouwen zich te herkennen in de vader. Hij onderging een heel confronterende ervaring. Wilde hij terug naar huis om vergeving te ontvangen en dat was het dan? Of wilde hij ook vergeving schenken? Wilde hij anderen met open armen ontvangen zonder enige voorwaarde vooraf? Met Lukas 6: 36: Wordt barmhartig zoals uw Vader barmhartig is!

 

Als zoon en erfgenaam, zo realiseerde Nouwen zich, moest hij de opvolger van de vader worden. Hij moest “veranderd worden tot het beeld van de vader.” Een Vader die

  • Zich nooit opdringt, maar wacht
  • Zich nooit in wanhoop terugtrekt
  • Altijd blijft hopen op de terugkeer van zijn kinderen
  • Geen verlangen tot straffen kent, geen woede, geen wrok

 

Een Vader die

  • Laat zien dat verdriet een weg is naar barmhartigheid
  • Onvoorwaardelijk en compleet vergeeft, en voor vergeving geen genoegdoening terugvraagt
  • Eindeloos edelmoedig is
    • Hij geeft de jongste zoon alles wat deze vraagt
    • En bij zijn terugkeer overlaadt hij hem met geschenken
    • En de oudste zoon hoort “Al het mijne is van jou!”

 

Een vader durft de verantwoordelijkheid van een geestelijk volwassen mens te dragen. Een vader blijft thuis zodat zijn eigenzinnige kinderen kunnen terugkeren. Een vader verruilt de weg van angst voor de weg van liefde. Een vader geeft en vergeeft, omdat hij beseft dat de persoon die hij moet vergeven een “verwante” is, tot zijn familie behoort. Zijn genen heeft. Ook christen is wellicht.

Een vader vertrouwt erop dat de ware vreugde en vervulling ligt in het welkom heten en liefhebben van hen die op hun levensreis gekwetst en verwond werden. Zonder iets in ruil terug te verlangen.

 

Dan zult ge wezen: zonen van de Allerhoogste,

omdat hij goedertieren is jegens de genadelozen en bozen!