Preek zondag 28 januari 2018


en wie jou zal dwingen tot één mijl,

 

Aan Winston Churchill wordt de uitspraak toegeschreven “Each person has only to do his duty to wreck the world. De bedoeling is wel duidelijk: als je werkelijk iets wil bereiken of tot stand brengen, moet je je er met alle kracht voor inzetten. De nine-to-five-mentaliteit gaat je dan niet helpen.

 

En wie wel eens Engelse LinkedIn ‘endorsements’ (betekent zoiets als zoiets als ‘bekrachtiging’) bekijkt, treft daarin nogal eens het zinnetje aan dat de gerecenseerde persoon altijd bereid is om iets extra’s te doen. In goed (?) Engels: “willing to go the extra mile”. De beoordeelde persoon krijgt dan altijd een heel positieve pluim. Zij of hij krijgt iets voor elkaar. Laat het niet bij theoretische bespiegelingen of goede raadgeving. Nee, de schouders gaan er echt onder en er wordt volgehouden. Uit overtuiging.

Hoeveel LindedIn-ers zouden weten dat dat ‘extra-mijl-zinnetje’ uit de bijbel komt? Uit de Bergrede; daarmee worden de hoofdstukken 5, 6 en 7 van het evangelie naar Mattheüs aangeduid. Die hoofdstukken beschrijven het langste aaneengesloten openbaar optreden van Jezus dat in de canonieke evangeliën staat opgetekend.

 

Van de Bergrede wordt wel gezegd dat het de Grondwet is van het Koninkrijk der Hemelen. Jezus roept hier niet een nieuwe wet in leven, alsof de oudtestamentische wet als levens-richtsnoer afgedaan zou hebben, maar toont aan dat Zijn onderwijs in overeenstemming is met de wet. Wie het beeld van God wil weerspiegelen, leert in de Bergrede hoe dat kan.

De Bergrede vervangt de wet van Mozes niet door andere gedragsregeltjes (de andere wang, of de tweede mijl). Het principe van ‘de tweede mijl’ gaat om de bereidheid om ter wille van het Koninkrijk onrecht te ondergaan en breder: een houding van gevende liefde tegenover een de ingerichte houding die er op uit is te nemen.

Kern van de aanklacht die Jezus neerlegt tegen de farizeeërs is dat ze de wet gebruiken en interpreteren vanuit het eigenbelang. De wet van de liefde die onvoorwaardelijk geeft, wordt door hen ondermijnd. Zij redeneren louter naar zichzelf toe. Terwijl de liefde juist zichzelf niet zoekt.

 

En dan die extra mijl waar de Here Jezus het over heeft. Romeinse soldaten mochten burgers dwingen één mijl hun zware uitrusting voor hen te dragen. Eén mijl. Maar ook niet meer. Want het lag al gevoelig genoeg. Dan had je zo een opstand.

Maar wat zou er nou gebeuren, zegt de Here Jezus, als je spontaan aanbood een extra mijl te lopen? Zo’n soldaat zou niet alleen heel verbaasd zijn. Dat had’ ie nog nooit meegemaakt. Maar hij zou zich er vervolgens ook verlegen mee voelen.

‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg!’ zeggen wij nogal eens. Maar de Here Jezus lijkt hier iets anders te zeggen. ‘Doe eens een keer ongewoon, de wereld is al gek genoeg!’ Wat zou er gebeuren als je nou eens het onverwachtse deed?

En dat vraagt natuurlijk om durf en creativiteit. Het zijn voorbeelden die de Here Jezus hier noemt. Geen regeltjes die je zomaar slaafs toe kunt passen. Hoe kunnen wij nu in onze tijd en onze situatie die woorden van de Here Jezus toepassen?

 

Spreuken 14: 29: Zeg nooit: zoals hij mij heeft aangedaan, zo doe ik aan hem!- ik zal iemand teruggeven naar zijn werk!

Zo stond er in EO Visie van 2 februari 2017 dat er ook christenen waren die spontaan aanboden om moskeeën te bewaken. Want er zijn nu natuurlijk ook moslims die zich bedreigd voelen. Bang voor represailles. Setkin Sies krijgt de vraag: “Heeft het voor u persoonlijk iets met uw geloof te maken?” Hij antwoordt: “Absoluut. De vrijheid die ik voor mezelf claim in deze samenleving – de vrijheid van godsdienst en de mogelijkheid om dat in de publieke ruimte in alle veiligheid te kunnen doen – die gun ik ook anderen. Daar is ook onze rechtstaat op gebouwd. Op dit moment staat die vrijheid onder druk. In de discussie over Islam en de hele discussie over religie staat volgens mij ook de vrijheid van godsdienst onder druk. Ik vind het belangrijk om daarover te waken en daar voor te waken. De enige grond waarop we die vrijheid in stand kunnen houden is dat we ook pal staan voor anderen die daar recht op hebben.”

 

Misschien is dat inderdaad wel een heel mooi voorbeeld. Dat juist christenen moskeeën bewaken. Niet om te suggeren dat alle godsdiensten op hetzelfde neerkomen. Maar wel om te laten zien: ‘Wij geloven in de liefde. De liefde van Christus.’

 

ga er twee met hem;

Matth. 5: 41