Preek zondag 13 maart 2016


Johann Ludwig Bach – Das ist meine Freude

“Dort, wo du nicht bist, dort ist das Glück.”

Der Wanderer, D. 493, Franz Schubert

 

Geluk is een gevoel. Je kunt het niet aanraken, je kunt het niet vasthouden. Je kunt het niet ergens neerzetten, en het dan later weer ophalen. Hoe kunnen we van iets dat zo ongrijpbaar lijkt, nu zeggen wat het is? Of heeft de dichter van bovenstaande regel gelijk: geluk is daar waar jij niet bent? Een romantisch maar onbereikbaar ideaal?

 

Wat maakt geluk voor een mens de moeite waard?

 

  • Geluk is positief. Beetje flauw natuurlijk, want nogal tamelijk wiedes. Maar toch: geluk wil je vasthouden en voortzetten als je het hebt.
  • Geluk is van lange duur. Het is als een boom, geplant aan waterstromen (Psalm 1,3). Het is daarom ook de moeite waard om erin te investeren. Want je hebt er lang wat aan. Het houdt stand, ook als de golven van het leven je overspoelen.
  • Geluk is relatief onafhankelijk van de buitenwereld. Geluk zit niet in je toevallig plezierige omstandigheden. Een boom plant zichzelf niet. Hij wordt geplant. Een christen is geworteld in iets buiten zichzelf. Geluk zit m uiteindelijk niet in wat je krijgt, maar in wie je bent. Er zijn mensen die gelukkig blijven ook als ze hun geld en/of baan verliezen. Die niet klagen of mopperen. Maar opgewekt blijven.

 

Er is onderzoek gedaan naar de geluksbeleving van mensen. Een van de vragen op de lijstjes is altijd of je gelooft en/of tot een kerkgenootschap behoort.

En wat blijkt? Tussen geluk en geloof bestaat een positief verband. Mensen die God of het goddelijke ervaren als liefhebbend en meelevend, zijn gelukkiger dan mensen die God zien als iemand op grote afstand, die klaar staat om te oordelen en te straffen. Die laatste mensen zijn ook vaker angstig en ziek.

 

In de bijbel is ‘Prediker’ een man die naspeuring doet naar geluk. In hoofdstuk 2 van zijn boek gebruikt hij de ‘try before you die’ methode om te ontdekken waar het geluk schuil gaat. Hij zocht het in:

  • Wijn en veel vrouwen. Het ene feest na het andere.
  • Grootse prestaties. Huizen en parken bouwen. Mooier dan er al bestonden.
  • Rijkdom en bezit. En mensen in dienst die je op je wenken bedienen.
  • Met wijsheid gebruikt, dat wel. Maar toch: hij had het voor het zeggen.

 

De conclusie is somber. Het was leeg allemaal. IJdelheid Vluchtig. Wind. Niks blijvends, geen voordeel, als het om geluk gaat. Maar in vers 24 zegt hij: Er is geen groter goed voor de mens dan dat hij eten zal en drinken, en zijn ziel het goede zal doen zien met zijn gezwoeg; ook daarvan heb ik ingezien, ik, dat dat uit de hand van God is; Geluk komt uit de hand van God.

Het heil des hemels werd ons deel, alleen door Gods genade. Wij werkten en wij wonnen veel, maar alle winst bleek schade. Het geloof ziet Jezus Christus aan, wat Hij deed is genoeg gedaan voor al wie leeft op aarde.”
Dat is de les van Prediker. Van de tempelzanger Asaf ook. Die het niet altijd zag zitten. En jaloers was op mensen die het beter verging dan hemzelf. Totdat hij tot bezinning kwam (Psalm 73) en inzag dat God altijd bij hem was, ook toen hij zich dat niet bewust was en zich als een beest gedroeg (: 22, 23). Hij zegt dan : Wie heb ik anders in de hemel?- ik ben bij u,- verlang niets op de aarde!

 

Ook Paulus schrijft daarover als hij in 1 Kor. 15,32 Jesaja (22,13) citeert: Als er geen doden ontwaken: ‘laten we eten en drinken, want morgen sterven wij!’ Geluk, zegt Paulus in Fil. 3, 7-8 is alleen bij God en Christus te vinden. Maar de dingen die voor mij winst waren acht ik schade, door de Gezalfde.

 

Geloven is niet altijd gemakkelijk. Twijfel en worsteling hoort daarbij. Geloven is bewust kiezen voor de betrouwbaarheid van God. En van Zijn Woord. Want Christus ís opgewekt. En de doden wórden opgewekt. En in dat geloof zijn wij geworteld. Als de boom uit psalm 1.

 

Laten we eten en drinken. Want morgen léven we!

 

Het echte geluk is voor mensen

die weten dat ze God nodig hebben.

Mattheüs 5: 3, Bijbel in gewone taal, BGT